Suikerplantage Nieuw Ribanica aan de Commewijnerivier
volksnaam : niet bekendCommewijnerivier, op beide oevers ; volgorde in het afvaren : Oranibo, Sorghooven, Nieuw-Ribanica, Cucracabo, Imotapi, Cipibo, Jukemonbo,
meetkaart Goed Accoord door Alexander de Lavaux, 1735
v.l.n.r.: Clarenbeek (rood), Crawassibo (geel), Blakkreek (blauw), Goed-Accoord (rood), Jukemonbo (blauw), Cipibo (rood), Imotapi (geel), Simirintibo (rood), Cucracabo (bruin) en Nieuw Ribanica (blauw).
- Chronologie
- Bronnen
- databases op het internet
- inventarisaties in het notarieel archief van het NA, den Haag
- archief Dienst der Domeinen te Paramaribo
Chronologie
- 1686 of eerder — stichting ; Norden ; Reiniers ; Thijssen (Labadistenkaart 1686)
- 1737 - erv. Denis
- 1770 - Cb. de Nys (kaart Lavaux 1770)
- 1793 - verlaten (almanak 1793)
1686 of eerder — stichting ; Norden ; Reiniers ; Thijssen (Labadistenkaart 1686)
De plantage bestond al in de 17e eeuw. Op de kaart van Frederick de Witt uit 1688 heeft ze al dezelfde vorm als thans. Omdat de legenda van deze kaart verloren is gegaan, is de eigenaar niet bekend. Volgens de "labadistenkaart" van 1686 zijn er drie plantages die in aanmerking komen : Norden, Reiniers, en/of Thijsen aan de monding van de Peninica-kreek. Maar deze kaart is te onnauwkeurig om de eigenaar met zekerheid vast te stellen. Uit andere bronnen blijkt echter, dat Thijssen de eigenaar was van Nieuw-Ribanica.
Bastiaen Thijssen was in 1675 reeds in Suriname ; hij komt voor op de lijste van weerbare mannen der duijtsche natie (RAZ 2035 - 262). Hij was door gouverneur van Sommelsdijck in 1684 geselecteerd voor de Raad van Politie en Criminele Justitie, maar werd door hem naderhand toch ongunstig beoordeeld :
"... Is alhier gekomen met eenige ordens van de oude Compagnie, is een soon van Dien Thyssen tot Ter Vere, en is met een kleermaeckers weduwe getrouwt, die by de inwoonders op een seer quade naem ende faem was, en seer met schulden gebroueerd, hetwelke mijn naer syne electie tot kennisse gekomen is ..."
Wel, Thyssen heeft Van Sommelsdijck's kritiek overleefd. In 1688, ten tijde van de moord op de gouverneur, was hij nog steeds raadsheer van het Hof.
De naam van Bastiaan's eerste echtgenote wordt nergens genoemd. Ook over kinderen uit dit huwelijk is niets bekend. Na haar overlijden hertrouwde hij in 1693 met Isabella Broen :
In 1697 werd hun dochter Maria geboren, maar Sebastiaen was toen al overleden. Isabella erfde de plantage. In 1700 hertrouwde zij met Cornelis de Nies uit la Rochelle. In december werd hun zoontje Cornelis geboren. De officieele franse naam van Cornelis was eigenlijk: de l'Isle, maar de hollanders hadden daarmee de grootste moeite en verhaspelden de naam tot Denys, de Nies, de Nijs, de Lies, enzovoorts.
Ook de mogelijke 2e eigenaar, Bartholomeus Reyniers, was in 1675 al in Suriname. Hij staat als Bartholomeus Heijmers (=Reijniers) vermeld op de lijste van weerbare mannen der duijtsche natie (RAZ 2035-262). Hij was gehuwd met Susanna Jansz. In 1699 was hij overleden, en zijn weduwe hertrouwde met Jochem Duisingh uit Hannover.
1737 - erv. Denis
De stroomafwaartse volgorde der eigenaren was in 1737 als volgt :
Sorghoven
Wed. Stratius
52
Nieuw Ribanica
Erv. Denis
50
Simirintibo
Charles Godeffroy
49
Imotapi
Swall & Linden
Swallenberg ; Cornelis van der Linden
48
Cipibo
Barth Fuist
Bartholomeus Fuyst
47
Jukemonbo
Erv. Sautijn
Erven Daniel Sautyn
1770 - Cb. de Nys (kaart Lavaux 1770)
De plantage was 1750 akkers groot. De kerkregisters van de gereformeerde kerk zijn te onvolledig om de familierelatie te achterhalen tussen Cornelis de Nies uit 1700 en Cb. De Nys uit 1770.
Eigenaar Christiaan De Nijs was op 6 october 1723 ingeschreven als lidmaat van de gereformeerde kerk. Hij was in 1752 huurder van de plantage Imotapi, en werd later de eigenaar. Tevens was hij de eigenaar van de plantage Nieuw Ribanika aan de boven-Commewijne. Door zijn huwelijk in 1748 met Alida Wossink werd hij mede-eigenaar van haar plantages, bestaande uit de nieuwe grond Katwijk aan de beneden Commewijne, en verder de plantages 's Gravenhage aan de Perica, en Alida aan de Cottica. Vermoedelijk heeft hij de plantage Katwijk ontgonnen.
Christiaan overleed in 1761:
De kaart van Lavaux uit 1770 noemt de Nijs nog steeds als eigenaar, ondanks het feit dat deze toen al 9 jaar gestorven was. Deze kaart uit 1770 bevat wel meer fouten. De drukker in Amsterdam kreeg geen actuele informatie uit Suriname toegespeeld.
Na Christiaan's dood erfde Alida Wossink de plantages. De verafgelegen plantages Imotapi en Nieuw-Ribanika werden waarschijnlijk tijdens de Boni-oorlog verlaten, zij worden althans later nergens meer genoemd. Maar Katwijk werd een bloeiende, goed producerende plantage. Alida hertrouwde met de fiscaal Jan Willem Gerard van Meel, die in 1771 overleed. Alida huwde toen ten derde male, ditmaal met Everhard Coetzee (1743 - 1785).
1793 - verlaten (almanak 1793)
De plantage wordt niet meer genoemd in de almanak van 1793.
