de grond La Solitude aan de Commetuanekreek

aan het einde van de Commetewane kreek ; aan beide zijden van de kreek
volgorde in het opvaren: Nieuwsorg en Gelre ; Sinabo ; la Solitude ; Oosterhuijsen

chronologie :

• 1667 - la Solitude in de Engelse tijd
• 1711 - 1863
• 1863 - emancipatie
• 1989 - la Solitude: Martha Sybil Kort en echtgenoot Robert Henri Power
• 2005 - Phytotech

1667 - la Solitude in de Engelse tijd

La Solitude is reeds aanwezig op de Engelse kaart van Suriname in de William Blathwayt atlas uit 1667 (aan het einde van de "Commetawena" kreek) . De eigenaar van de grond is Westrope; over hem is verder niets bekend. De "plantage" was de enige aan de Commetewane. Waarschijnlijk was het nog niet veel meer dan een kleine kostgrond in het bos.
Op de kaart kwamen 177 plantages voor, maar veel van deze plantages werden verlaten tijdens de remigratie der Engelsen in de periode 1667-78. Ook la Solitude werd verlaten. Op de eerste Zeeuwse kaart, die van Mogge uit 1671, wordt de plantage niet meer genoemd.
Bij opgravingen op de plantage in 1999 werden kleine gele (engelse) bakstenen en engelse flessen gevonden. (z.g. dumpy's uit 1670).

vanaf 1684 - definitief ontstaan van de plantage

De plantage la Solitude en de bijbehorende grond Oosterhuijsen zijn alleen in het prille begin zelfstandige plantages geweest. Daarna zijn ze tot kost- en weidegronden geworden van de plantage Nieuwsorg. Dat blijkt uit een meetkaart van 1735. De eerste concessie van la Solitude werd in 1684 door gouverneur Van Sommelsdijck toegekend aan Francois de Bruyn. Deze was ook de eigenaar van Nieuwsorg. Daarna volgenden nog uitgiftes in 1708 en 1711 aan Gabriel de la Jaille, die toen de eigenaar van Nieuwsorg was. De totale grootte van la Solitude bedroeg 2500 akkers.

1711 - 1863

La Solitude was de weidegrond van de plantage Nieuwsorg (zie aldaar) en had geen zelfstandige betekenis. In 1735 werd een meetkaart van de plantage vervaardigd.

Meetkaart van de plantage uit 1735, door landmeter Jan Freuytenier. Freuytenier maakte bij het uittekenen een vreemde vergissing: De noordpijl wijst naar het oosten !

1863 - emancipatie

De plantage komt niet voor op de emancipatielijsten van 1863, want alle slaven behoorden aan de hoofdplantage Nieuwsorg.

na 1863

Na de emancipatie werd de hoofdplantage Nieuwsorg gesloten, en uiteindelijk verkocht aan de ex-slavenbevolking. Ook la Solitude werd aangekocht door de ex-slavenbevolking. De betreffende stukken zijn nog niet achterhaald. Op de verlaten plantage is thans (1999) nog een oud cacao-areaal aanwezig, typisch het product van de creoolse kleinlandbouwers. Ook zijn er sterappelbomen, die veel werden geplant bij de woonerven.

1989 - la Solitude: Martha Sybil Kort en echtgenoot Robert Henri Power

Martha Sybil Kort en echtgenoot Robert Henri Power kopen van Marius Hendrik Maurits van Gom, geboren 1904, weduwnaar van Alexandrina Jacquelina van Mulier, "het half aandeel onverdeeld van het oostelijk gedeelte van la Solitude". Martha en Robert besloten om de verlaten plantage actief te gaan benutten. In 1999 werd begonnen met de opzet van een modern plantenvermeerderingsbedrijf. Thans (2005) biedt dit werk aan 70 mensen.

Robert Power vertelt:

2005 - Phytotech

De bouw van de brug over de Surinamerivier heeft aan lokale ondernemers een behoorlijke dosis zelfvertrouwen gegeven. Zo ook aan Robert Power en Tony Zuiverloon. Zij liepen allang met plannen rond om een modern plantenvermeerderingsbedrijf op te zetten, en de bouw van de brug was voor hun de definitieve positieve impuls om te beginnen. In fevruari 2002 werd hun bedrijf "Phytotech" geopend. Uit stammateriaal worden plantjes gekloond voor de agrarische industrie. Het bedrijf is een succes. Er is een grote vraag naar het product, en goede mogelijkheden voor export.

Tony Zuiverloon (linksachter) en Robert Power (rechts) met hun personeel bij de opening in februari 2002.

bronnen

zie ook bij plantage Nieuwsorg.

archief dienst der domeinen te Paramaribo

1735 - meetkaart

Opmetingskaart van de "geswooren" landmeeter Jan Fruytenier. In 1738 "geapprobiert" door de gouvernementssecretaris Salomon Du Plessis.
Plantage Oosterhuijsen La. I
en de
plantagie Lasolitude La. H
"....IK onderget. verclaire bij desen gemeeten en afgeteeken te hebben ten versoeke van Mejuff. Sara Lodge huijsvr. van dhr. Gabriel de Lajaille, vier stukken land geleegen in Commetawanica Creeq, aen bijde sijden sijn begin nemende met de boven Lijn der Plantagie Sinabo, ter plaatse alhier gemerkt met Letter A en van daer sig uytstreekende Com forma dese figuur A B C D E F G H J K L SH grootte samen 2500 ackers, waer in sijn begreepen 1000 Ackers sijnde de figuur A B N O P SH uyt gegeven door Sijn Excellentie den Heer van Sommelsdijk, aan Francois le Bruijn in dato 9de September 1684 . en de figuur C D E N groot 1000 Ackers uytgegeven door de Heer Gouverneur Johan de Goijer aan Hr. de la Jaille, in dato 16(?) September 1711. Nog de figuren F G H J en O P L K ieder groot 250 ackers uytgegeven door het Hof van Politie in dato den 26 July 1708 aan Gabriel de LaJaille voornd. de linie gemerkt met Letter E F zijnde de scheydlinie tussen de Plantaege Oosterhuyse snijd alhier een gedeelte van de beplante Oopeninge derselve en begrijpt de quantiteyd van 20 Ackers alhier & beeld door de groene figuur gemerkt met No. S.
Actum Param. den 28 January 1735. Gecaarteert
/ was geteekend / Jan Freuijtenier, gesw. Landmeeter

Gesien de Neevenstaande Caarte der Uytmeetinge door den Geswoorne Lantmeeter Jan Freuytenier Gedaan Approbiere deselve in al syne Leeden en deelen .
Actum Paramaribo den 10 May 1738
P. Van de Schepper
Ter Ordonnantie van den Heer Gouverneur
S Du Plessis, secret.